Van de vragen die o.a. via de telefonische helpdesk, de STABU gebruikersdagen en de diverse cursussen en opleidingen bij de Stichting STABU zijn binnengekomen is een selectie gemaakt, welke in deze rubriek worden weergegeven.
Geplaatst op 15 juni 2009
De inschrijvende aannemer biedt tijdens een bezuinigingsronde in de gestanddoeningstermijn bij een aanbesteding een concerngarantie aan in plaats van de in het bestek gevraagde bankgarantie. Is dit zinvol?
Antwoord helpdesk STABU
Jazeker, mits de inhoud van de aangeboden concerngarantie goed wordt gescreend en regelmatig tijdens de uitvoeringsduur van het werk wordt getoetst of deze nog wel solide is.
In de U.A.V. 1989 staat in paragraaf 43a “ZEKERHEIDSTELLING”
1
Het bepaalde in deze paragraaf is van toepassing, tenzij het bestek anders bepaalt.
2
Met inachtneming van hetgeen in het zevende lid is bepaald, is de opdrachtgever gerechtigd om van de aannemer te bedingen dat deze zekerheid stelt voor de nakoming van zijn verplichtingen die voortvloeien uit de overeenkomst; indien door de aannemer zekerheid dient te worden gesteld, geldt het bepaalde in het derde tot en met het zesde lid van deze paragraaf.
3
De waarde van de zekerheid is gelijk aan 5% van de aannemingssom en de zekerheid dient te worden gesteld in de vorm van een bankgarantie.
Conform lid 1 van paragraaf 43a van de U.A.V. 1989 kan in plaats van de standaard bankgarantie ook een andersoortige zekerheid zoals een waarborgsom of concerngarantie worden overeengekomen in de uiteindelijke aannemingsovereenkomst. Ook kan de opdrachtgever kiezen voor het geheel of ten dele inhouden van de aannemingssom als zekerheidstelling, de zogenaamde overwaarderegeling.
Een concerngarantie is een garantie van de moederorganisatie of moedervennootschap, die als hoogste vennootschap binnen het concern instaat voor de aannemer als dochteronderneming. Daarbij liggen in de praktijk voor de opdrachtgever wel een paar gevaren op de loer. De opdrachtgever moet zich realiseren dat als het er op aankomt hij bijvoorbeeld zijn geld wellicht zal moeten halen in het buitenland als de moederorganisatie daar gevestigd is. Dat hoeft geen probleem te zijn, mits er maar een verdrag bestaat met dat desbetreffende land dat vonnissen gewezen in het ene land erkend worden in het andere en vice versa. Dit zal met betrekking tot uitspraken van de Raad van Arbitrage zoals geopperd in de U.A.V. 1989 (en in paragraaf 43a lid 4 specifiek) wellicht tot problemen kunnen leiden.
Indien een moedermaatschappij zich garant stelt, dient men na te gaan of er een schriftelijke verklaring is waaruit de borg voor het bewuste doel blijkt en dat de moedermaatschappij voldoende solide is om ook in de toekomst de eventuele kosten van de zekerheidstelling te kunnen betalen. Het nadeel van een concerngarantie is dat deze niet zo hard is als een echte bankgarantie of borgtocht omdat het hier niet gaat om een onafhankelijke derde. Een bank of borgmaatschappij heeft namelijk relatief zware acceptatievoorwaarden waaraan een aannemer zal moeten voldoen. De financiële eisen kunnen verschillen tussen banken en borgmaatschappijen. Het risico dat de bank/borgmaatschappij neemt probeert men over het algemeen te verkleinen door het verlangen van zakelijke zekerheden als onderpand (bijvoorbeeld een hypotheek), concerngaranties waarbij de moeder-maatschappij garant staat, eisen aan het garantievermogen en liquiditeit (positief werkkapitaal en vrije cashflow) van het bedrijf etc. Voor het verkrijgen van inzicht in de financiële positie van een aannemer, zal de bank/ borgmaatschappij naast algemene zaken zoals organogram, statuten en uittreksel uit het handelsregister, onder meer inzage verlangen in de accountantsrapporten van de aannemer over de afgelopen jaren, de meest recente tussentijdse cijfers, een prognose van omzet en resultaat, een liquiditeitsprognose, een overzicht van met de bank gesloten faciliteiten (zekerheden) etc.
De opdrachtgever zal bij het aangaan van de aannemingsovereenkomst zorgvuldig moet omgaan met zekerheden, zodat hij, als de nood aan de man komt, daar ook daadwerkelijk wat aan heeft.
bron: STABU-bulletin juni 2009