Navigatie
Van de vragen die o.a. via de telefonische helpdesk, de STABU gebruikersdagen en de diverse cursussen en opleidingen bij de Stichting STABU zijn binnengekomen is een selectie gemaakt, welke in deze rubriek worden weergegeven.
Is zaterdag ook een werkdag?
Geplaatst op 26 februari 2010
Vraag: "Is zaterdag ook een werkdag?"
Antwoord
Nee, nog niet daar (collectieve) arbeidsovereenkomsten de zaterdag nog in een bijzondere positie plaatsten. Voor de wet is de zaterdag namelijk gelijk aan een doordeweekse dag. Pas wanneer in de nabije toekomstig, vanwege de flexibilisering van de arbeidsmarkt, het gros van het bouwplaatspersoneel op een project (werk) in hun desbetreffende cao’s de zaterdag als een gewone werkdag hebben staan, is dat van invloed op het aantal werkbare werkdagen als termijn van uitvoeringsduur waarbinnen een werk moet worden opgeleverd. De volgende U.A.V 1989 bepalingen gaan hierover.
Paragraaf 1 “Aanduidingen, begripsbepalingen”, lid 1.
Verstaan wordt onder:
dag : kalenderdag;
werkdag : een kalenderdag, tenzij deze valt op een algemeen of ter plaatse van het werk erkende, of door de overheid dan wel bij of krachtens collectieve arbeidsovereenkomst voorgeschreven rust- of feestdag, vakantiedag of andere niet individuele vrije dag;
Paragraaf 8 “ Uitvoeringsduur, uitstel van oplevering”, lid 2.
Indien een termijn is uitgedrukt in een aantal werkbare werkdagen, worden werkdagen, respectievelijk halve werkdagen, als onwerkbaar beschouwd, wanneer daarop door omstandigheden buiten de aansprakelijkheid van de aannemer gedurende tenminste vijf uren, respectievelijk tenminste twee uren, door het grootste deel van de arbeiders of machines niet kon worden gewerkt.
De oude A.B. ’45 (Algemene Besteksbepalingen voor de uitvoering van bouwwerken) zei het volgende.
Paragraaf 7 “Opleveringstermijn”, lid 1.
De op de datum van aanvang beginnende termijn binnen welke een werk voor de eerste maal moet worden opgeleverd, wordt in het bestek uitgedrukt in een aantal werkbare werkdagen.
Paragraaf 7 “Opleveringstermijn”, lid 2.
Werkdagen worden als onwerkbaar aangemerkt, wanneer daarop door omstandigheden buiten de wil en aansprakelijkheid van de aannemer gedurende minstens vijf uren door het grootste deel der arbeiders niet kan worden gewerkt.
Paragraaf 7 “Opleveringstermijn”, lid 3.
Halve werkdagen, zoals de zaterdagen, worden bij de in lid 1 bedoelde bepaling van het aantal werkdagen voor de helft in rekening gebracht; zij worden als onwerkbaar aangemerkt, wanneer daarop door omstandighedenbuiten de wil en aansprakelijkheid van de aannemer gedurende minstens twee uren door het grootste deel der arbeiders niet kan worden gewerkt.
De nog oudere A.V. 1938 (algemene voorschriften voor de uitvoering en het onderhoud van weken onder beheer van het Departement van Verkeer en Waterstaat) zei het volgende.
Artikel 8 “Voorschriften in het belang van de arbeiders”, paragraaf 34 “Werktijd”, lid 1.
Onverminderd de te dien aanzien bestaande wettelijke voorschriften mag op zondagen, op de nieuwjaarsdag, 2de Paasdag, Hemelvaartsdag, 2de Pinksterdag, op beide Kerstdagen en op werkdagen tussen zonsondergang en zonsopgang niet gewerkt worden, tenzij op lastgeving of met schriftelijke vergunning van de directie.
Paragraaf 34 “Werktijd”, lid 2.
Het eerste lid is niet van toepassing op bewakingsdiensten. Op 11 juli 1919 werd in Nederland een wet opgesteld waar in de achturige werkdag en een vrije zondag werden vastgelegd. Als hoogtepunt van de arbeidersbeweging mag gelden de instelling van de vrije zaterdag, die in Nederland op 23 december 1960 werd goedgekeurd en geleidelijk werd ingevoerd. Tot op dat moment gold nog de 45-urige werkweek, waarbij er ook op zaterdagmorgen gewerkt werd, meestal tussen 8 en 1 uur. In de meeste cao's van die tijd gold de zaterdag als een uitzonderlijke werkdag, waarvoor een sterke toeslag op het loon betaalt diende te worden.
Sinds de invoering van de Arbeidstijdenwet in 1996 heeft de zaterdag geen enkele wettelijk bijzondere positie meer. De zaterdag is voor de wet een normale werkdag. Er wordt dan ook op zaterdag steeds meer gewerkt. Slechts zolang werknemers en werkgevers samen afspreken dat er niet op zaterdag gewerkt wordt is er sprake van een weekend van twee dagen. Dat veel werknemers nog vrij zijn op zaterdag komt door de inzet van de vakbonden. Onlangs nog hebben de werkgevers in de bouw opnieuw geprobeerd om alle toeslagen voor werken op zaterdag af te schaffen. Vooralsnog hebben de bonden dat in deze sector tegen kunnen houden. Maar voor steeds meer werknemers is de zaterdag reeds een normale werkdag geworden. Zonder (collectieve) arbeidsovereenkomst die de zaterdag in een bijzondere positie plaatst, heeft de zaterdag dus geen bijzondere positie meer en is deze gelijk aan een doordeweekse dag.
In de huidige Collectieve arbeidsovereenkomst voor de Bouwnijverheid (1 juli 2009 tot en met 31 december 2010) staat in hoofdstuk 6 “Arbeidsduur, verzuim en verlof” in artikel 8 “De normale arbeidsduur en arbeidstijden” in lid 1 t/m 3:
- De normale arbeidsduur bedraagt veertig uur per werkweek en acht uur per dag. De werkweek loopt van maandag tot en met vrijdag. De zaterdag en zondag worden niet als normale werkdagen beschouwd.
- De dagelijkse arbeidstijd en rusttijden zullen door de werkgever in redelijk overleg met de werknemer in zijn onderneming c.q. op de bouwplaats worden vastgesteld.
- De arbeid voor bouwplaatswerknemers wordt verricht tussen 07.00 uur en 18.00
In Duitsland maakt men een onderscheid tussen Werktage en Arbeitstage:
- Werktage: maandag tot en met zaterdag (uitgezonderd feestdagen) ;
- Arbeitstage: maandag tot en met vrijdag (uitgezonderd feestdagen).
In Duitse wet- en regelgeving is vaak sprake van Werktage. Bijvoorbeeld voor verkeersborden waarop een geldigheidsperiode genoemd wordt. Voor mensen uit de buurlanden die in Duitsland deelnemen aan het verkeer kan dit tot verwarring of zelfs boetes leiden wanneer bij een parkeerverbod staat dat dit geldt voor Werktage en men desondanks op zaterdag op de desbetreffende plaats parkeert.
bron: STABU-bulletin maart 2010